Werk je met zzp'ers die minder dan 38 euro per uur verdienen? Dan verandert hun juridische status binnenkort vanzelf, zonder dat jij daar iets voor hoeft te doen. Per 31 december 2026 geldt een nieuwe wet die deze freelancers standaard als werknemer beschouwt, tenzij jij als opdrachtgever het tegendeel bewijst. Voor veel MKB-bedrijven die al jaren met vaste freelancers werken, is dit geen kleine aanpassing in de kleine lettertjes. Het draait de bewijslast om en dat voel je in je portemonnee als je er niets mee doet.
Wat deze wet precies regelt
De Eerste Kamer nam het wetsvoorstel "invoering rechtsvermoeden van arbeidsovereenkomst op basis van uurtarief" op 16 juni 2026 aan, na goedkeuring door de Tweede Kamer op 21 april 2026. Alleen FVD stemde tegen. De wet wijzigt Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek: werkt iemand voor minder dan 38 euro per uur, met als peildatum 1 januari 2026, dan vermoedt de wet dat er een arbeidsovereenkomst bestaat. Dat vermoeden ontstaat automatisch, ook als jij en je opdrachtnemer allebei een zzp-relatie wilden.
Je kunt dit vermoeden weerleggen, maar daarvoor moet je zelf aantonen dat er geen sprake is van een arbeidsovereenkomst. Dat is precies waar het pijn gaat doen. Veel opdrachtgevers hebben hun afspraken nooit zo vastgelegd dat ze dit soort bewijs kunnen leveren.
De bewijslast ligt nu bij jou
Tot nu toe moest een zzp'er die zich benadeeld voelde, zelf naar de rechter stappen en aantonen dat de relatie in de praktijk op een dienstbetrekking leek. Dat kostte tijd, geld en moed, en veel freelancers deden het daarom niet. Die drempel verdwijnt. Vanaf 31 december 2026 ligt het initiatief bij de opdrachtnemer, en moet jij als opdrachtgever bewijzen dat jullie samenwerking géén arbeidsovereenkomst is.
Dat bewijs draait om de feitelijke situatie: werkt iemand op vaste tijden, onder jouw gezag, met eigen materiaal van jou, structureel voor dezelfde opdrachtgever? Dan wordt het lastig om vast te houden aan de term zzp-overeenkomst. Een laag uurtarief is dus niet het enige probleem, het is vooral de aanleiding om kritisch naar de rest van de relatie te kijken. Dat is ook precies waar veel startende ondernemers al eerder misstappen in zetten, namelijk door de papieren kant van een samenwerking te laat op orde te brengen.
Geen overgangsrecht voor bestaande contracten
Het meest onderschatte punt van deze wet: er is geen overgangsrecht. Dat betekent dat ook contracten die je al jaren hebt lopen, vanaf 31 december 2026 onder het nieuwe rechtsvermoeden vallen als de opdrachtnemer dan nog steeds voor minder dan 38 euro per uur voor je werkt. Je kunt dus niet wachten tot er een nieuw contract wordt getekend. Bestaande afspraken lopen automatisch mee.
Voor bedrijven die structureel met goedkope freelancers werken, zoals in de administratie, klantenservice of eenvoudige productiewerkzaamheden, is dit een directe aanleiding om nu te kijken naar wie waarvoor wordt ingehuurd en tegen welk tarief. Een tarief net boven de 38 euro is daarom geen vrijbrief: een hoger tarief maakt iemand niet automatisch zelfstandige, voor de uiteindelijke arbeidsrelatietoets blijven alle omstandigheden van de samenwerking relevant.
Wat schijnzelfstandigheid je kan kosten
Blijkt achteraf dat een zzp'er feitelijk bij jou in dienst was, dan gelden ineens dezelfde verplichtingen als bij een gewone werknemer. Denk aan loondoorbetaling bij ziekte en ontslagbescherming. Dat zijn geen kleine bedragen als het om meerdere jaren samenwerking gaat. Deze wet komt niet op zichzelf te staan: ook de nieuwe EU-regels rond salarisvermelding in vacatures laten zien dat de wetgever steeds directer ingrijpt in hoe bedrijven met hun personeel en opdrachtnemers omgaan.
Belangrijk is dat een laag uurtarief geen automatische garantie is dat iemand officieel werknemer wordt. Het vermoeden is weerlegbaar en de feitelijke werkrelatie blijft bepalend. Maar de bewijslast is omgedraaid, en dat alleen al verandert hoeveel risico je loopt als je niets aanpast.
Dit kun je nu al voorbereiden
Je hoeft niet te wachten tot 31 december 2026 om in actie te komen. Begin met een overzicht van alle zzp'ers waarmee je werkt onder de 38 euro per uur, en kijk per relatie hoe de samenwerking er in de praktijk uitziet. Werkt iemand structureel op vaste dagen, met instructies van jou, zonder eigen bedrijfsrisico? Dan is dat een signaal om de relatie te herzien, bijvoorbeeld door een hoger tarief af te spreken dat ook past bij de zelfstandigheid die je van iemand verwacht, of door iemand gewoon in dienst te nemen als de rol daar eigenlijk om vraagt.
Check ook je contracten. Staat er duidelijk in hoe de samenwerking is vormgegeven, wie het werk plant en wie het ondernemersrisico draagt? Dat soort details zijn straks je bewijsmateriaal. Dit geldt niet alleen voor de uurtarief-kwestie: de zelfstandigenaftrek voor zzp'ers krimpt dit jaar ook al verder, waardoor steeds meer freelancers zelf op zoek gaan naar hogere tarieven of vaste banen. De wetgeving rond zzp-werk verandert op meerdere fronten tegelijk, en wie nu niet kijkt naar zijn freelance-relaties, wordt daar na 31 december 2026 mogelijk alsnog op aangesproken.